Czym są pyły zawieszone?

Udostępnij

Ostatnio bardzo popularnym tematem w mediach jest zanieczyszczenie powietrza. Niestety, w Polsce jakość powietrza jest mocno poniżej normy, a taki stan trwa od wielu lat. Dopiero niedawno zrobiło się o tym głośno, nie znaczy to jednak że wcześniej było lepiej - smog był, tylko po prostu nie było o tym głośno. Najgorsze w tej sytuacji jest brak perspektywy poprawy w przyszłości, zatem żeby poradzić sobie z zanieczyszczonym powietrzem, warto wiedzieć o nim jak najwięcej. W tym artykule tematem przewodnim będą pyły zawieszone. Dowiemy się co to jest oraz na czym polega ich szkodliwość dla zdrowia.

Pyły zawieszone

Nazwa pyły zawieszone obejmuje mieszankę organicznych, nieorganicznych, stałych oraz ciekłych substancji, które rozpraszają się w powietrzu. W składzie tej mieszanki znajdują między innymi azotany, siarczany, amoniak, czarny węgiel a także tlenki: glinu, żelaza czy też siarki oraz sole. Nie tylko skład ma znaczenie, również wielkość pyłków jest ważna. Im mniejszy rozmiar, tym łatwiej i głębiej przedostają się one do płuc, a największym zagrożeniem dla zdrowia są drobiny o  średnicy poniżej 10 mikrometrów (czyli 0,00001 metra). Oznaczenie najgroźniejszych pyłów zawieszonych to PM10 oraz PM2,5. Liczby w tym symbolach oznaczają odpowiednio średnicom pyłków, czyli są to średnice 10 i 2,5 mikrometra.

Wdychanie takich pyłków zwiększa ryzyko zachorowania na choroby układu krążenia i układu oddechowego oraz raka płuc. Ekspozycja na pyły zawieszone powinna być zatem jak najbardziej ograniczona, a stężenie tych pyłów powinno być maksymalnie jak najmniejsze.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) reguluje maksymalne dopuszczalne stężenie pyłów zawieszonych w powietrzu w następujący sposób:

Pyły zawieszone PM2.5

10 μg/m3 średnio rocznie
25 μg/m3 średnio w ciągu doby

Pyły zawieszone PM10

20 μg/m3 - średnio rocznie
50 μg/m3 - średnio w ciągu doby

pył zawieszony

Według danych WHO, w roku 2012 w wyniku zanieczyszczenia powietrza zmarło przedwcześnie około 3 milionów osób, a przyczyną śmierci były:

72% – choroba niedokrwienna serca oraz zawały,
14% – przewlekła obturacyjna choroba płuc oraz ostre infekcje dolnych dróg oddechowych,
14% – rak płuc.

W 2013 roku Międzynarodowa Agencja Badania Raka ogłosiła, że zanieczyszczone powietrze sprzyja zachorowaniu na raka, a najbardziej powiązane z występowaniem tych chorób są pyły zawieszone. Ten związek został udowodniony, a nawet niskie stężenia PM są niebezpieczne dla zdrowia. Światowa Organizacja Zdrowia apeluje o bezwzględne ograniczanie stężeń i emisji pyłów zawieszonych do minimum. 

Niestety, wśród 50 najbardziej zanieczyszczonych miast w Europie, aż 33 z nich to miasta polskie. Szokujące dane wskazują na to, że długość życia jest o ponad osiem i pół miesiąca krótsza niż gdyby poziom zanieczyszczeń utrzymywany był w zalecanych granicach. Obniżenie z 70 mikrogramów do 20 jest w stanie obniżyć liczbę zgonów o 15% w dłuższej perspektywie czasowej, zatem jest o co walczyć i poprawić stan naszego powietrza.