SMOG - jak powstaje trująca mgła?

Udostępnij

Zjawisko zwane smog oznacza mgłę, która składa się głównie z zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego. Obecnie jest to bardzo powszechny problem, który dotyka wiele krajów na całym świecie, w tym Polskę, która obecnie znajduje się na liście najbardziej zanieczyszczonych krajów wchodzących w skład Unii Europejskiej. Powietrze w naszym kraju jest bardzo złej jakości, co jest powodem śmierci ponad 48 tysięcy osób rocznie. Warto sprawdzić, w jaki sposób powstaje smog, jak przeciwdziałać jego powstawaniu oraz które miasta są najbardziej narażone na zanieczyszczenia.

Nazwa „smog” pochodzi od angielskiego słowa smoke, który oznacza dym. Jako zjawisko oznacza mgłę, która składa się z zanieczyszczeń powietrza, takich jak pyły oraz gazy, które pochodzą głównie na skutek procesu spalania węgla w piecach, a także ze spalin samochodowych oraz różnego rodzaju zakładów przemysłowych. Wyróżnia się dwa rodzaje smogu w zależności od miejsca i warunki jego powstawania oraz jego skład chemiczny: smog fotochemiczny (Los Angeles) oraz smog klasyczny (londyński).

Smog klasyczny zwany jest inaczej smogiem kwaśnym lub smogiem londyńskim. Dotyczy umiarkowanej strefy klimatycznej, w okresie od listopada do lutego. Związane jest to z ogrzewaniem przez spalanie węgla, a także innych paliw stałych.

Smog fotochemiczny (inaczej smog utleniający, typu Los Angeles) występuje głównie w miesiącach letnich, podczas słonecznych dni o wysokiej temperaturze powietrza (25-35 stopni) oraz przy warunkach wzmożonego ruchu samochodowego. Ten rodzaj smogu występuje w wielu różnych miejscach na świecie, takich jak Ateny (Grecja), Tokio (Japonia), Santiago (Chile), Meksyk (Meksyk), Pekin (Chiny), a także Kraków (Polska.).

jak powstaje smog?Smog - jak powstaje?

Główną przyczyną powstawania kwaśnego smogu są instalacje, które służą do ogrzewania domów jednorodzinnych, a także starych kamienic. Dzieje się tak z różnych powodów. Głównym z nich jest powszechne wykorzystywanie pieców na węgiel oraz inne paliwa stałe w wielu domach i kamienicach. Według badań, jest to obecnie stosowane w niemal 50 procentach polskich gospodarstw domowych. Instalacje starego typu powodują zwiększoną emisję zanieczyszczeń do atmosfery, ponieważ można spalać w nich praktycznie wszystko. Nieumiejętne ich używanie powoduje wydzielanie się dużych ilości dymu, który w efekcie pogłębia zanieczyszczenie atmosfery.

Wiąże się to również z używaniem niskiej jakości paliw. Wykorzystywanie taniego węgla czy mułu węglowego powoduje podwyższoną emisję pyłów, a także do niszczenia całej instalacji grzewczej. Jest to także jedno ze źródeł metali ciężkich, na przykład rtęci.

Równie dużym problemem jest palenie odpadami. Według badań w Polsce rocznie spala się nawet do 2 milionów ton odpadów! Podczas ich spalania powstaje szereg szkodliwych substancji chemicznych, które są emitowane do atmosfery, potęgując powstawanie smogu.

Na powstawanie kwaśnego smogu ma również wpływ transport drogowy. Wbrew pozorom, działania przemysłowe takie jak procesy produkcyjne czy produkcja energii elektrycznej mają śladowy wpływ na powstawanie smogu.

Smog fotochemiczny powstaje głównie przez spaliny samochodowe, które wchodząc w reakcję ze światłem słonecznym przy wysokiej temperaturze powoduje powstawanie trujących substancji.