Polskie Miasta Smogu: Kraków

Udostępnij

Słynne jest już powiedzenie, że „powietrze w Krakowie jest dobre – trzeba je tylko dobrze pogryźć…” Z innej beczki (nomen omen) – „w Krakowie zdrowiej jest pić niż oddychać…” Żarty żartami, a smutne fakty są takie, że smog to odwieczny problem Krakowa, nasilający się z roku na rok i przekładający się na statystyki zgonów.

Dopuszczalne normy obowiązujące dla pyłu zawieszonego (PM10, PM2,5) czy benzo[a]pirenu w Krakowie są przekraczane notorycznie i nierzadko jest to przekroczenie kilkukrotne. Według szacunków, wskutek zanieczyszczenia powietrza pyłem zawieszonym co roku umiera przedwcześnie około 400 mieszkańców Krakowa.

Czytaj również: Jak zanieczyszczenie powietrza wpływa na nasze zdrowie?

Jako główne przyczyny tak ogromnej kumulacji zanieczyszczeń wymienia się niefortunne ulokowanie Krakowa w niecce, zabudowywanie tzw. korytarzy powietrznych oraz sporą ilość dni bezwietrznych w skali roku. Problem nasila się oczywiście w sezonie grzewczym. Statystyki podają, że nadal mniej niż 10% mieszkańców Krakowa posiada piece na paliwa stałe i nie są oni podłączeni do miejskiej sieci ciepłowniczej.

Smog w Krakowie a normy

Norma określona prawnie i dotycząca stężenia 24-godzinnego PM10 to 50 µg/m3 – w Krakowie to raczej szczyt marzeń… Jak podaje komisja WHO przy stężeniu na poziomie 150 µg/m3 umieralność w krótkim okresie czasu rośnie o około 5%.

Jeśli chodzi o poziom stężenia rakotwórczego benzo[a]pirenu w Krakowie, to plasuje się on w niechlubnej polskiej czołówce i nawet ośmiokrotnie przekracza dozwoloną roczną normę. Główna przyczyną takiego stanu rzeczy (a raczej powietrza!) jest spalanie paliw stałych w niskiej temperaturze, czyli węgla i drewna w domowych piecach.

stacje pomiarowe w Krakowie

Stacje pomiarowe w Krakowie:

W Krakowie znajduje się 7 stacji pomiaru stężenia zanieczyszczeń, znajdują się one w poniższych lokalizacjach:

  • os. Wadów
  • ul. Telimeny
  • Kurdwanów
  • al. Krasińskiego
  • ul. Dietla
  • os. Piastów
  • ul. Złoty Róg

Smog w Krakowie – czym oddychamy?

Warto wspomnieć o pojęciu tzw. normy rocznej – jest to maksymalny poziom średniego rocznego stężenia PM10 nie przekraczający 40 µg/m3. Według danych Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Krakowie średnie roczne stężenie PM10 w latach 2010-2014 to 69,34 µg/m3. Czas największego zanieczyszczenia powietrza przypada na miesiące od października do kwietnia.

Wyróżnia się także tzw. normę dobową – obowiązująca norma dobowa to maksymalnie 50 µg/m3, przy czym nie może ona być przekraczana częściej niż przez 35 dni w roku. Jak jest w Krakowie? Każdy wie i czuje… W roku ubiegłym norma zanieczyszczeń PM10 była przekroczona przez 188 dni w roku.

Nie palisz? Krakowski smog robi to za Ciebie!

Według wyliczeń przedstawionych przez Krakowski Alarm Smogowy okazuje się, że codziennie wdychane zanieczyszczenia (głównie rakotwórczy benzo[a]piren) odpowiadają wypaleniu 2500 papierosów rocznie, co daje 9 papierosów dziennie.

Smoghaton – walka ze smogiem w Krakowie

19 listopada 2018 w Krakowie odbył się wielki finał tzw. Smogathonu. Kilkadziesiąt startupów z całego świata przedstawiło swoje projekty na walkę ze smogiem. Zespoły konkurowały ze sobą podczas półfinałów w Sao Paulo, Berkeley, Londynie, New Delhi, Pekinie oraz Katowicach. 12 najlepszych zespołów, pochodzących m. in. z USA, Indii, Chin, Ugandy, Chile oraz krajów europejskich zakwalifikowało się do krakowskiego finału.

Międzynarodowe jury wyróżniło trzy zwycięskie projekty oraz przyznało nagrodę wdrożeniową. Pierwsze miejsce zajął indyjsko-amerykański zespół Takachar, który zaproponował rozwiązanie problemu nieefektywnego spalania biomasy poprzez przekształcenie jej w wydajniejsze paliwo. Drugie miejsce zajął zespół Indrio Technologies za stworzone przez siebie urządzenie umożliwiające redukcję zanieczyszczeń związanych głównie z tlenkami azotu. Trzecie miejsce przypadło w udziale zespołowi Pi Green Tech Solutions z Indii – ich produkt Carbon Cutting Machine pozwala na ograniczanie emisji pyłów i późniejsze ich wykorzystanie np. do produkcji tuszu. Oprócz tego, nagroda w wysokości 30 tysięcy złotych na wdrożenie projektu w Polsce przypadła firmie Degrum – twórcom przystanków wolnych od smogu.

Wśród 12 finalistów znalazło się dwóch przedstawicieli z Polski, w tym Smogbusters z Krakowa. Zaprezentowali oni specjalne nakładki na klimatyzatory, które przekształcają je w oczyszczacze powietrza. W sytuacji, gdy w danym pomieszczeniu nie ma oczyszczacza, a jest klimatyzator, wystarczy zastosować nakładki, które są nieporównywalnie tańsze od najtańszych oczyszczaczy (koszt jednej to ok. 150 zł).

Komentarze (0)

Zostaw komentarz